ขยะพลาสติกต่อทะเล

ภาพทั้งสองนี้ ถ่ายจากที่เดียวกัน ในเวลาห่างกันไม่กี่เดือน   ชายหาดเขาปิหลาย จังหวัดพังงา   คือชายหาดขาว สวยบริสุทธิ์ แต่เมื่อเข้าฤดูมรสุม ขยะจำนวนมากถูกพัดพามาจากที่อื่น เข้าท่วมทับหาดทรายจนแทบมองไม่เห็นชายหาด ปัญหาขยะทะเลสร้างผลกระทบกว้างไกล ทั้งในเชิงสิ่งแวดล้อม สังคม และเศรษฐกิจ ในภาพคือแหล่งท่องเที่ยวสำคัญที่กลายสภาพเป็นแหล่งรองรับขยะ ซึ่งจำนวนมากคือขยะพลาสติกที่ไม่ย่อยสลาย บ่อยครั้งผู้ได้รับผลกระทบไม่ใช่เป็นผู้ก่อมลภาวะโดยตรง บ่อยครั้งที่ผู้ก่อมลภาวะไม่รู้ตัวว่ามีส่วนร่วมในการทำร้ายทะเลที่อยู่ห่างไกลไปนับพันๆหมื่นๆกิโลเมตร เราทุกคนล้วนมีส่วนร่วมกับปัญหานี้ และเราทุกคนก็มีส่วนช่วยแก้ปัญหานี้ได้เช่นกัน ด้วยการลดการสร้างขยะที่ไม่จำเป็นตั้งแต่ต้นทาง        

รู้จักปลานกแก้ว...นักปลูกปะการังที่แท้ทรู   ปลากินพืชโดยเฉพาะปลานกแก้วที่มีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งในระบบนิเวศแนวปะการัง  เพราะพื้นที่ที่เหมาะสมในการเจริญเติบโตของสิ่งมีชีวิตใต้ทะเลมีจำกัด การแก่งแย่งแข่งขันระหว่างปะการังและสาหร่ายจึงเกิดขึ้นอยู่ตลอดเวลา  ฝ่ายใดพลาดพลั้งก็ต้องสูญหายไปจากระบบ ระยะหลังปะการังเป็นฝ่ายเพลี่ยงพล้ำอยู่ตลอด เพราะถูกซ้ำเติมจาก กิจกรรมมนุษย์ นานัปการ ไม่ว่าจะการท่องเที่ยว การปล่อยน้ำเสีย ตะกอนจากชายฝั่ง ที่สำคัญคือภาวะโลกร้อนที่ทำให้ปะการังฟอกขาวจนตายไปนักต่อนัก งานวิจัยใหม่สองชิ้นจากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย ซานตาบาร์บาร่า พบว่า พฤติกรรมการหากินของ ปลานกแก้ว ไม่ได้เป็นแบบมั่วซั่ว หรือเจออะไรก็กินไปเรื่อยอย่างที่หลายคนคิด แต่กลับมีแบบแผนที่ค่อนข้างแน่นอนราวกับคนสวนที่จดจำสภาพแนวปะการังได้อย่างแม่นยำ บริเวณไหนที่ยังมีปะการังเป็นขึ้นหนาแน่น ปลานกแก้วจะครูดกินแบบห่างๆ  ใ นขณะที่บริเวณไหนปะการังตาย สาหร่ายขึ้นตรึม เจ้าปลานกแก้วก็จะกลับมากินซ้ำๆ ครูดกินแบบต่อเนื่อง กินแล้วกินอีก จนแน่ใจว่ามีปะการังตัวอ่อน กลับเข้ามาขึ้นได้ ซึ่งรอยครูดกิน...

      ความจริงที่ว่าโลกไม่ได้ต้องการมนุษย์แต่มนุษย์ต้องการโลก ผมคือปะการัง บางคนคิดว่าผมเป็นแค่ก้อนหิน ความจริงผมคือสิ่งมีชีวิตที่ใหญ่ที่สุดที่ยังมีชีวิตอยู่บนโลกใบนี้ ผมใหญ่ขนาดที่มองเห็นผมได้จากอวกาศ แต่จะอีกนานแค่ไหนก็ไม่รู้ ผมเกิดมาตั้งแต่เกือบ 250 ล้านปีที่แล้ว แต่จู่ๆมนุษย์ก็เกิดขึ้นมา แล้วประชากรหนึ่งในห้าของพวกผมก็จากไป แน่นอนว่าผมน่ะอยู่ที่ก้นทะเล และคุณคงไม่ได้มีโอกาสเจอผมบ่อยนักหรอก แต่คุณจำเป็นต้องมีผม คุณรู้ไหมว่าหนึ่งในสี่ของสิ่งมีชีวิตทั้งหมดในทะเลต้องการผม ผมคือแหล่งอนุบาลสัตว์น้ำแห่งมหาสมุทร ปลาเล็กๆ อาศัยผมเป็นอาหารและที่หลบซ่อนจากปลาใหญ่ แล้วใครล่ะกินปลาใหญ่ ก็คุณไง ผมน่ะคือโรงงานผลิตโปรตีนสำหรับโลกเลยนะ พอคุณทำให้อุณหภูมิของโลกสูงขึ้น ผมก็คงจะอยู่ในโลกนี้ต่อไปไม่ได้แล้ว เวลาพายุลูกใหญ่ๆ หรือสึนามิพัดถล่มเข้าฝั่ง ผมนี่แหล่ะเป็นปราการให้คุณ แต่คุณก็ระเบิดผมเป็นเสี่ยงๆด้วยไดนาไมต์ วางยาพิษผมด้วยไซยาไนด์​ เอางี้ ลองทำแบบนี้ดูไหม... หยุด..ฆ่า...ผม ก่อนที่มนุษย์จะเกิดมาบนโลกหลังจากที่ไดโนเสาร์สูญพันธ์ สัตว์ที่เหลืออยู...

   “ก็แค่หลอดอันเดียว จะอะไรกันนักหนา” - มนุษย์กว่าพันล้านคนกล่าวไว้ นี่คือบทสรุปปัญหาขยะพลาสติกที่กำลังเป็นวิกฤติไปทั่วโลก เพราะทุกคนคิดว่ามันเป็นเรื่องเล็กๆ จะอะไรกันนักหนา ก็แค่หลอดอันเดียว ก็แค่ถุงพลาสติกใบเดียว แก้วพลาสติกใบเดียว ช้อนส้อมพลาสติก ขวดพลาสติก กล่องพลาสติก ซองพลาสติก ไม่ได้มากมายอะไร ก็ แค่เราคนเดียวที่ใช้ แต่เมื่อทุกคนใช้พลาสติกที่ใช้แล้วทิ้งเหล่านี้ทุกๆวัน ลองคิดดูว่าปริมาณขยะชิ้นเล็กชิ้นน้อยเหล่านี้มากมายขนาดไหน จากคนกว่าพันล้านคน หลอดพลาสติกวันละหลายพันล้านหลอด ขวดพลาสติกวันละหลายพันล้านใบ ถุงพลาสติกวันละหลายหมื่นล้านถุง ขยะเหล่านี้ไม่ได้ไปไหน เมื่อหลุดรอดไปในสภาพแวดล้อม ก็ทำให้ท่อระบายน้ำอุดตัน ทำอันตรายสัตว์ทะเล หลายชีวิตต้องตายอย่างทรมานเพราะหลงคิดว่าเป็นอาหาร ที่สำคัญพลาสติกไม่ย่อยสลาย แต่จะแตกตัวเป็นชิ้นเล็กๆ กลายเป็นไมโครพลาสติก นาโนพลาสติก ตกค้างในสิ่งแวดล้อม ปนเปื้อนในน้ำทะเล อาหารทะเล น้ำดื่ม เกลือปรุงอาหาร แล้วส่งทอดกลับมาสู่มนุษย์ผ่านห่วงโซ่อาหาร “ก็แค่หลอดอันเดียว” ทำไมเราทุกคนจะเลิกใช้ไม่ได้. . . . ...